Proefschrift Esther Geuting

Stedelijke herverkaveling, verhandelbare verplaatsbare rechten en ontkoppeling. Dat zijn de marktstructurerende instrumenten die Esther Geuting op 14 december verdedigde. In een seminar voorafgaand aan de verdediging besprak ze haar proefschrift met vertegenwoordigers van overheid, wetenschap en markt. Hoewel er terughoudendheid werd bepleit ten aanzien van nieuwe regelgeving, schatte de zaal in dat er juist nu in crisistijd bereidheid is om innovatieve paden te betreden. De meeste stemmen gingen op voor stedelijke herverkaveling. Verhandelbare verplaatsbare rechten eindigde als goede twee. Het instrument van ontkoppeling van eigendom en bouwrecht werd minder kansrijk geacht.

Een brug tussen recht, economie en planologie, dat is het vernieuwende aan het proefschrift, omschreef haar begeleider prof. dr. Barrie Needham van de Radboud Universiteit Nijmegen. Ook vernieuwend aan haar proefschrift is het gebruik van gedachte-experimenten en gamesimulaties; methoden die navolging verdienen volgens de aanwezigen bij de generale repetitie voor de verdediging.

Verhandelbare verplaatsbare rechten kennen we als de Amerikaanse transferable development rights. Dat een variant op dit instrument ook is toegepast in Limburg is minder bekend (VORm- regeling). Het instrument – dat uitgaat van een ontwikkelrecht op locatie A als wordt gesloopt op locatie B – biedt wellicht kansen voor kantorenleegstand volgens de aanwezigen. Goede marktafbakening is echter een randvoorwaarde voor toepassing.

Stedelijke herverkaveling wordt al decennia toegepast in Spanje en Duitsland. Het instrument gaat ervan uit dat versnipperd grondeigendom in een mandje wordt gestopt, er ontwikkeld wordt, en het eigendom naar rato van inbreng daarna terugvloeit naar de oorspronkelijke eigenaren. We kennen het in Nederland van de herverkaveling in het landelijke gebied. Op navolging in het stedelijke gebied is vele jaren gestudeerd. Het studeren krijgt een serieuzere gedaante met de aankondiging dat er binnenkort vanuit de ministeries van Infrastructuur en Milieu en Binnenlandse Zaken met pilots wordt gestart. Volgens de aanwezigen moet goed worden nagedacht over de inbrengwaarde (als het eigendom overgaat naar het mandje). De waardesprong van het vastgoed die met de ontwikkeling gepaard gaat, zou zo lang mogelijk in het proces moeten worden vastgehouden was het devies. En regelgeving werd noodzakelijk geacht, als een realistische stok achter de deur als de vrijwillige manier niet werkt of stokt.

Esther verdedigde haar proefschrift met succes voor een volle zaal.

Klik hier voor de samenvatting van het proefschrift.